ΕΦΚΑ: Ψηφιοποίηση 56 εκατ. σελίδων και νέα εποχή στις συντάξεις
Σε ιστορικά υψηλά επίπεδα κινήθηκαν οι συνταξιοδοτήσεις τα τελευταία χρόνια, καθώς περίπου 1,2 εκατομμύρια ασφαλισμένοι αποχώρησαν από την εργασία τους μέσα στην τελευταία εξαετία. Την ίδια στιγμή, ο ΕΦΚΑ βάζει μπροστά μια από τις σημαντικότερες ψηφιακές του παρεμβάσεις, με στόχο να μειωθεί δραστικά ο χρόνος απονομής των συντάξεων και να μπει τάξη η τεράστια χαρτούρα που παρέμενε σε αναμονή σε κούτες.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία της έκθεσης ΑΤΛΑΣ, την περίοδο 2019-2025 καταγράφηκαν συνολικά 1.118.635 συνταξιοδοτήσεις, αριθμός που συνιστά ρεκόρ για τα τελευταία χρόνια. Μόνο μέσα στο 2025, οι νέες συνταξιοδοτήσεις έφτασαν τις 199.450, δείχνοντας ότι η τάση παραμένει ιδιαίτερα έντονη.
Η εικόνα δεν δείχνει να αλλάζει ούτε το 2026. Τα στοιχεία της "Μηνιαίας Απεικόνισης Απονομών Κύριων Συντάξεων" του πληροφοριακού συστήματος ΑΤΛΑΣ για τον Φεβρουάριο 2026 καταγράφουν 18.363 νέες αιτήσεις, ενώ τον Ιανουάριο είχαν υποβληθεί ακόμη 18.636. Έτσι, το πρώτο δίμηνο του έτους έκλεισε με 36.999 αιτήσεις, αποτελώντας το υψηλότερο διμηνιαίο σύνολο αντίστοιχων περιόδων από το 2019 και μετά.
Γιατί αυξάνονται τόσο οι αιτήσεις για σύνταξη;
Οι ειδικοί της κοινωνικής ασφάλισης αποδίδουν αυτή τη μεγάλη έξοδο προς τη σύνταξη σε τρεις βασικούς παράγοντες.
Ο πρώτος είναι η σταδιακή ωρίμαση των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων της γενιάς των baby boomers. Πρόκειται για τη γενιά που γεννήθηκε σε μια περίοδο έντονης δημογραφικής αύξησης στην Ελλάδα, κυρίως μεταξύ 1960 και 1965. Τότε οι γεννήσεις έφταναν περίπου τις 170.000 τον χρόνο, τη στιγμή που σήμερα κινούνται κάτω από τις 90.000.
Ο δεύτερος λόγος είναι η ανησυχία για ενδεχόμενες αλλαγές στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης, με αφορμή το δημογραφικό πρόβλημα και τη μελλοντική πίεση στο ασφαλιστικό σύστημα. Παρότι το θέμα αναμένεται να επανεξεταστεί το 2029, με βάση τη μελέτη της Αναλογιστικής Αρχής, η οποία συντάσσεται ανά τριετία, η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εργασίας έχει ξεκαθαρίσει ότι προς το παρόν δεν υπάρχει καμία συζήτηση για μεταβολή των ηλικιακών ορίων.
Ο τρίτος και εξίσου σημαντικός παράγοντας είναι η δυνατότητα συνταξιοδότησης χωρίς διακοπή της εργασίας. Με το ισχύον πλαίσιο, οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι μπορούν να λαμβάνουν ολόκληρη τη σύνταξή τους, κάτι που έχει οδηγήσει πολλούς να παραμείνουν ενεργοί επαγγελματικά ακόμη και μετά την έξοδό τους από την κύρια εργασία. Ιδιαίτερα στους ελεύθερους επαγγελματίες και στους αυτοαπασχολούμενους επιστήμονες, η τάση αυτή είναι έντονη, καθώς 4 στους 5 συνεχίζουν να εργάζονται και μετά τη συνταξιοδότηση.
Το μεγάλο ψηφιακό στοίχημα του ΕΦΚΑ
Την ίδια ώρα, σε εξέλιξη βρίσκεται ένα έργο που αναμένεται να αλλάξει ριζικά τον τρόπο λειτουργίας του φορέα. Μέχρι το φθινόπωρο αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί η ψηφιοποίηση 56 εκατομμυρίων σελίδων αρχείου του ΕΦΚΑ, το οποίο σήμερα φυλάσσεται σε κούτες και προέρχεται από 28 πρώην ασφαλιστικούς φορείς.
Η συγκεκριμένη διαδικασία θεωρείται καθοριστική, καθώς θα αποτελέσει τη βάση για το νέο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα του ΕΦΚΑ. Με άλλα λόγια, η ψηφιοποίηση δεν είναι απλώς μια τεχνική αναβάθμιση, αλλά το θεμέλιο πάνω στο οποίο θα στηριχθεί η πιο γρήγορη και αξιόπιστη απονομή συντάξεων τα επόμενα χρόνια.
Το νέο ψηφιακό αρχείο θα συγκεντρώνει το σύνολο της ασφαλιστικής ιστορίας κάθε εργαζομένου, μαζί με τις μεταβολές που έχουν καταγραφεί σε βάθος περίπου 45 ετών. Έτσι, θα καλύπτει ουσιαστικά όλους όσοι ξεκίνησαν να εργάζονται και να κολλούν τα πρώτα τους ένσημα από την ηλικία των 20 ετών και μετά.
Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα ενιαίο, καθαρό και αξιόπιστο αποθετήριο ασφαλιστικών δεδομένων, ικανό να μειώσει τις καθυστερήσεις, να περιορίσει τα λάθη και να ενισχύσει τη διαφάνεια στην απονομή συντάξεων. Παράλληλα, αναμένεται να βελτιώσει σημαντικά και τις ψηφιακές υπηρεσίες που παρέχει ο ΕΦΚΑ στους ασφαλισμένους.
Τι σημαίνει αυτό για τους ασφαλισμένους
Η ολοκλήρωση της ψηφιοποίησης και η αξιοποίηση του νέου πληροφοριακού συστήματος αναμένεται να λειτουργήσουν ως επιταχυντής για τις συνταξιοδοτικές διαδικασίες. Σε ένα σύστημα όπου η αναζήτηση και διασταύρωση στοιχείων γινόταν μέχρι σήμερα σε μεγάλο βαθμό χειροκίνητα ή μέσα από διάσπαρτα αρχεία, η μετάβαση σε ενιαίο ψηφιακό περιβάλλον μπορεί να αλλάξει ουσιαστικά την εικόνα.
Με δεδομένο ότι οι αιτήσεις συνταξιοδότησης παραμένουν σε πολύ υψηλά επίπεδα, η ανάγκη για γρήγορη, αυτοματοποιημένη και αξιόπιστη επεξεργασία των φακέλων είναι πιο επιτακτική από ποτέ. Αν το έργο ολοκληρωθεί όπως σχεδιάζεται, ο ΕΦΚΑ θα αποκτήσει ένα πολύ ισχυρό εργαλείο για να μειώσει τον χρόνο αναμονής και να κάνει πιο αποτελεσματική τη διαχείριση του τεράστιου όγκου αιτήσεων που δέχεται κάθε χρόνο.
